صاریم السلطنه'نین قیزی، أکرم خالاما، بیر مکتوب.
"توپلومون أشرافییتی اونو بختهور ده ائلهیر،
یازیق دا ائلهیر" دئییرلر، "أشرافییت توپلومو اؤزوندن بیل'سه اونو بختهور،
بیلمز'سه اونو یازیق ائلهیر."
اۆچو اوخویاندا سئییدی
آدلی موعللیمین ائوینده ایجارهیه اوتوروردوق. قدیم زامانلار تیکیلیمش بیر ائو و بؤیوک
بیر حهیط؛ عابباسییه مچیدینین قونشوسو. نمین'ین مچیدلرینین آراسیندا أن پولسوزو
ایدی. پولسوز مچیدین ده ایشی یالنیز اؤلونو یولا سالماق اولار. گۆنئی آدلی پوللو-آخشام
نامازلی مچیدین قونشوسو ائله بوندان آرتیق دا اولمامالی دیر.
بو مچیدین نه دستهسی
یوخ ایدی، نه ائحسانی یوخ ایدی. یالنیز بیر یاخشی تابوتو و بیر اؤلونو اوستونده یویان
تاختاسی. بو ایکی وارلیق ایسه هر زامان بیزیم قاپیمیزین آغزیندا اولاردی.
نه ائلهمک؟! بیزه
ده بو توش گلمیشدی دا! بیر دؤنه خالامین أری صوبح چاغی نمین'ه چؤرک آلمایا گلمیشکن
بیزه ده بیر باش وورماق ایستهمیشدی، ساکی! گلیب اؤلوتاختاسی ایله تابوتو بیزیم قاپیدا
گؤردوکده دۆز قاییدیب کندلرینه، قره چاناق'ا، گئتمیشدی یاشلی-باشلی آدام.
نهایسه! بو ائو نمین'ی
اولوشدوران ایکی داغین بیرینین دؤشونه یاییلمیشدی. بو داغ'لا او داغین فرقی بیزیم
داغدا تئلویزیونیون یاخشی، آز برفکلی، گتیرمهسی ایدی یالنیز.
ائودن بیر ائنیش یول'لا
بازارا، اوردان ایسه آزادیقان (تابلوسوندا: آزادگان) مدرسهسینه یوللانماق بیزیم هر
صوبحکی زههر دادی وئرن ایشیمیز ایدی. بازار دئییلن یئر ده ایکی داغین آراسیندان آخان
چایین دؤورهسیندهکی تیکیلیمش توکانلار ایدی. آخی، نمین'ین اوتوز-قیرخ مئترلیکدن
آرتیق بیر هامار یئری یوخ ایدی کی. بو توکانلارین بیر چوخونون دالی چایا (نمین چایی)
باخیر بیر یانی ایسه بازارین خییاوانینا. هامیسی دا چایا طرف ائله دالا قاجینمیشدیلار
کی هر زامان اونلارین داللاری اوسته آشیب آرخالاری اوستده چایا توشهجکلری منی قورخودوردو.
قنبری و اون-یئددی
اوشاغی، رحمتلیک خلیلیان، اوراق جورلایان اوستا و بیر نئجه پیس-یاخشی اینسان بو
توکانلارین یئیهلری ایدی. هئچ بیریندن ده خوشوم گلمیردی، دوغروسو.
القیصصه! بو خییاوان
دیک گلیب جامئع مچیدینین یاخینلیغیندا نمین'ین اصلی مئیدانینا چیخیردی، او مچیددن
اوجادا دوروبان اۆستدن آشاغییا اونا باخان بیر تاختا ائو ایسه داردینینی چکیب اوتوراردی
اورادا. بو ائوین بویاسی نیروی-ی اینتیظامی'نین ماشینلاری رنگده ایدی. اورانین آدینی
قاباقکی ائو یییهمیزین دیلیندن «مفاسید» اولاراق ائشیتمیشدیم. «خاتمی» آدلا بیر
موللانین بیرینجی دؤنه آغ-قارا پیرئزیدئنتلیک تبلیغلری مشق دفترلریمین جیلدی عوضینده
و یاخشی چیرکنیویس عونوانیندا ایشلک اولدوغو زامانلار تزه-تزه اوزه چیخمیش «رپ»لری
توتوب اورایا آپارمالاری، آلتلاریندا پیکنیک (بالاجا قاز کپسوللارینا دئییلیر) یاندیرمالاری،
بیر اوتاغینین گونده او «رپ»لرین آغیز-بورونلارینین قانیندان قیپ-قیرمیزی اولماسی،
اوردا ایشلهینلرین عؤمورلرینین سونوناجا اوردا ایشلهیهجک، چیخماق ایمکانی اولمامالاری
کیمی شایبایلاری ائشیدیب آلاهین وار اولدوغونا ایناندیغیم قهدر اونلارا اینانمیشدیم.
***
بیر-ایکی ایل اؤنجه
نمین'ه گئتدیگیمده اورانین بویاساینی چوخ دگیشمیش، اۆزو گؤزل تاختالارلا بزنمیش، آلنینا
«موزه نمین» یازیلمیش گؤردوم. ایلگینج بیر شئی گؤرن اینسان کیمی اونا یاخینلاشمایا
اوشاقلیغیمدان اورگیمده یئر سالان قورخودان دولایی یالنیز اینتئرنئتده آختارمایا جسارت
ائلهیه بیلدیم.
اورانین نمین'ین قاجار'لار
دؤنمینده خانی اولان «صاریم السلطنه» دئییلن بیریسینین ائوی اولماسینی بیلدیم. هله
ایندی باشا دوشوردوم او ائوین جامئع مچید'دن اوجادا تیکیلمیش، داردینینی چکیبن مچیده
باخماسینین نهدنینی. دئمک، خانین ائوی آللاه ائویندن غورولو ایدی. بو دا طبیعتن دوغرو
بیر دوروم ایدی. آللاهین کؤلگهسینین کؤلگهسینین ائوی آللاهین اؤزو ائویندن اوجا
اولمایاجق ایدیمی؟
صاریم السلصنه'نین
نئجه بیر اینسان اولدوغونو بیلمیرم. آنجاق، عؤمرومده هئچ بیر خاندان یاخشی بیر شئی
ده ائشیتمهمیشم. اونو دا بیلیرم کی روشدییه'لرین أردبیل'ده آچیلماسینین «میرزه علکبر»
آدلی بیریسی قاباغین آلاندا او مدرسهلر نمین'ده آچیلیبدی. میرزه بورا گلیب میللتی
قیزدیرماق ایستهینده ایسه اونو یومورتا ایله گؤیجهیه باسمالاری دا ائشیتدیگیم
سؤزلرین بیری دیر. نمین'لیلرین «فرهنگلی» تانینمالارینین دا نهدنلریندن بیری.
او قهدر درس اوخوموش کی، بیزیم آلتمیش یاشینداکی سونراکی ائویمیزین یییهسی اولان
تاجی خالا ساوادلی ایدی، حتتا! بو ۱۴ ایل بوندان قاباقکی سؤز دیر. او دیر کی صاریم
السلطنه'نی پیسلهییب یوخ ایمانیمی یاندیرا بیلمهرم.
الغرض! بو گون سانال
اورتامدا دولاشارکن بیبیسی دئییلن بیر یئرین بو خانین قیزی ایله سؤیلهشیسینه راست
گلدیم. اوندا منیم اوشاقلیق آنیلاریم بیردنبیره جانلاندیقدا بو یازیغین قیزی یازیغا
رحمیم گلدی. نمین'ین خانلاری دا بوتون تورکلرین شاهلاری کیمی (أشرافییت) توپلومو
اؤزلریندن بیلمهییردیلر. ائله اونا گؤره ده، گئدیب باشقا دیللری اؤزلرینه ایلهتیشیم
دیلی ائلهمیشدیلر. نه وار-نه وار؟ خالقدان فرقلی اولسونلار دئیه.
صاریم السلطنه'نین
قیزی ایندی دوخسان یاشیندا ایکن نمین'ین یازدا گؤزللیگیندن جان آلان هاواسینین، تورپاغینین،
قره چاناق سویونون حسرتینی آمئریکا'نین بئتزدا شهرینین آپارتمانلارینین بیرینین
۱۴-جو طبقهسینده چکیر.
دونیا نه قهدر
اویونچاق بیر دونیا ایمیش. دئدیم کی بیر آز اونون'لا دانیشیم، دا! شهرداشیق، پیس
ایش دیر. أتی ده اؤزگهسیندن اول'سا سوموگو بیزدن دیر. آنجاق، حیرصلی ایدیم. او دیر
کی بئله باشلادیم:
***
سالام! ألیندن حیرصلییم.
گیریشه-زادا دا حؤوصلهم یوخ دیر، خالا!
سنین بونلارا
دئدیکلریندن، بو کئچمیش ایکی-یوز ایلدین حیرصلییم.
آی یازیغین قیزی یازیق!
سنین ددهن و اونا تایلاری باشقالارینی دئییل، اؤز خالقینین قدرین بیلسیدیلر بلکه
بیزیم ده ایندی بئتهووئن'یمیز، ماکسیم قورکی'یمیز، تالستوی'وموز، ویکتور هوقو'موز وار
ایدی. سن ده آقا بالاسی کیمی ائله او ائویزده اوتوروب گؤزل بالقونوندان یوققوجا دیرمانان
یولا باخیردین. شهرین مدرسهلرینین اوشاقلاری سیرا ایله هفتهسونلارینی او ائوی
و حهیطینی گؤرمهیه گلیردیلر. سنین دوخسان یاشیندا اولماغیوی سنه تبریک دئییردیلر.
سن ده اونلارا اوتوروب ناغیل دئییردین. هادی-بیدی'دان، کئچل'نن تولکودن، فاطماخانیم'دان...
اوستاد شهرییار'ین حئیدر
باباسین اوخویوردون...
اونلار سنه قورشاغآتدییا
گلیردیلر سن ده اونلارا آتاندان قالان حارام ماللاردان دئییل اؤز بیلَگیوین أمگی ایله
چیخارتدیغین پوللاردان بیر-ایکی تومن (اوستونده یالانچی "ریال"ی اولمایان
تومنلردن) وئریب سئویندیریدین. بلدییه باشقانی سنی شهرین بایرام شنلیک تؤرنلرینه
چاغیریردی، سن ده چلینگین'له چیخیب اورادا بیر نئچه سؤز دئییردین سونرا دا "باغیشلایین!
بوندان آرتیق دانیشا بیلمیرم" دئییب او اوشاقلارین کؤمگی ایله صحنهنین پیللهلریندن
ائنیردین. یایدا آلبالی (گیلهنار) ایله آلچالاری حهیطدن دریب یئییردین. حالین بیر
آز پیس اولاندا دا، ائله او اوشاقلاردان بیر نئچهسی کی ایندی دوکتور اولموشدولار،
تئز یانیوا گلیب نبضیوی توتوب "بیر شئی دئییل، أکرم خالا! سن هله تزه اون-دؤرد
یاشیوا دولوبسان" دئییردیلر. فیکیر ائدیرم بو جوملهنی سنه دئینین قارا
قاش-گؤز بوی-بوخونلو اۆرک اوزمانی دؤکتور سانای شیمشک اولا بیلردی. آدی دا یاخشی،
اؤزو ده یاخشی.
هئئئی! أکرم خالا!
حئییف! اولمادی. سنین آتالارین یوللارین تانیمادیلار. سن ده سوجلو دئییلسن. قادینلارین
بیزیم بو گونه دوشمهمیزده بیر روللاری یوخ ایمیش کی. کیشیلر هر ایشی گؤروبلر ده!
سن نئیلهیهسن، آخی!
سنی دانلاما ایستهمیرم.
آنجاق، بیلیرسنمی؟! سنین سسین عئینن ننهمین سسینه اوخشاییر. ایستیرم سنی قوجاقلاییب
اؤپم ننهم کیمی! سونرا ایکیمیز ده باش باشا وئریب آغلایاق بو یاز آخشامیندا!
أکرم خالا! سنی سئویرم.
آنجاق، بیز اوینو میللتجه اوتوزدوق. خالقلی، أشرافییتلی، نوخبهلی...
سنی سئون بیر نمینین
یاخین کندلریندن اولان بیریسی. بلکه ده آتا-آنالاریمیز بیربیرینی گؤرن بیریلری. من
رعییت بالاسی سن صاریم السلطنه'نین قیزی.
گؤرورسنمی، خالا؟!
منیم ده، سنین ده آتا-آنامیز بو دونیادان هئچ بیر شئی آپارمادیلار. ایکیسی ده قورو
تورپاقلارین آلتیندا دیرلر. آما سن ایندی منیم آتا-آنامین یاتدیغی قورو تورپاقدا یاتمالارینین
حسرتیندهسن.
خالا! کئشکه سنین آتان
بیزی بو گونه سالمایایدی! بیلیرسن اوندا نهائلردیم؟!
شهرییار دئمیشکن:
"سؤزومه دۆروست قولاق وئر!"
هر آی بیر گون گلیب
سن'له خان باغی'نا گئدردیم. صاباحیسی زری باغی'نا! بیر گون ده کئفین ساز اولسایدی حئران'ا
گئدردیک. اوردان سنه -واختینا گؤره- فیندیق، أزگیل، هیندیل، آلچا، یئملیک، أوهلیک،
خشخش ییغاردیم. اؤزوم یویوب تمیزلهییب سنه گتیرردیم.
هئئئی خالا، هئئئی!
حئییف کی اولانمادی. اؤزوموز اؤز گوروموزو قازدیق.
اولسون خالا! منیم
یولداشلاریم بو دؤنه اؤزوموزه چالیشمایا قرار وئریبلر. ایشه ده دوشوبلر. گئجه-گوندوز
چالیشیرلار. من ده اونلار'لا بیرلیکده ایشلهییرم. داها نامهلریمیزی اؤز دیلیمزده
یازیریق. بو داها دا! بیری بو. سنی ده سئویریک. قوی کئچمیشلر کئچمیشده قالسین. فقط
دور آیاغا سن ده ألیوی بیزه وئر. باشلامایا هئچ زامان گئج دئییل، اؤلومدن سونرا دا
گئج دئییل!
اوشاقلاریمین بیرینه
سنین آدیوا اوخشایان بیر آد قویاجاغام. آنجاق، تورکجهسین!
خالا! دوغروسو بونو
دئمهیه بیر آز اوتانیرام. آنجاق، اونون آدین "باغیش" قویاجاغام. سنین آدین
دا "باغیشلاماق"دان گلیر ده! أرکک آدینا اوخشادیغین بیلیرم. باجیسی دا اولار
"یاغیش"، دا!
أکرم خالا! کئشکه سنین
آدین "باغیش" اولایدی. ایندی من اوشاغیمین آدین "باریش" قویا بیلردیم.
هئئئی خالا! سنه دئیهجک
سؤزلریم قورتولمور. گون او گون اولسون کی بو بیزیم یولداشلارین ایشلری مره باشیا
چاتاندا سن ده دیری اولاسان. اولماسان دا بیر شئی اولماز. او دونیانین باجاسیندان بیزه
باخیب کئفلنرسن. ائویزین آلنیندا "نمین'ین موزهسی" یازاریق. سنین ده
عکسیوی، تندیسیوی ائوین گیریشینه ووراریق. نئجه دی؟
خالام! سنی اؤپورم.
آتان داداشیما-ننهمه، آتاما-آناما، منه و سنه ائلهدیگی ظولملره رغمن.
یولووو گؤزلهییرم.
بو آیریلیق ماهنیسین-زادین دا قوی قیراغا! لالالار'ا قولاق آس. رشید چوخ گؤزل کیشی
ایدی. کئشکه سنین آتاوین دا پولونون بیر آزی رشید'نن عۆضئییر کیمی شؤوکت'نن روبابا
کیمیلری بئجرتمهیه خرجلنسیدی.
آرپاتپهلی فرزین اصغری،
تئهران، ۱۳۹۲-گولنآی-۱۳، (یازدان ۴۳ گون کئچمیش) بونو دا سن اوچون یازیرام. بلکه گونش
تقویمینی اونوتموش یا منیم یولداشلاریمین گؤردوگو تزه ایشلردن خبرسیز اولموش اولاسان.
***
بو دا خالامین سؤیلهشیسی:
